Atharvaveda / 5 / 29 / 15
ता॑र्ष्टा॒घीर॑ग्ने स॒मिधः॒ प्रति॑ गृह्णाह्य॒र्चिषा॑। जहा॑तु क्र॒व्याद्रू॒पं यो अ॑स्य मां॒सं जिही॑र्षति ॥15॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 29 | Paryay : | Mantra No : 15
In English:
Seer : chaatanaH | Devta : jaatavedaaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : taarShTaaghiiragne samidhaH prati gRRihNaahyarchiShaa. jahaatu kravyaadruupa.m yo asya maa.msa.m jihiirShati .15.
Component Words : taarShTa.aaghiiH . agne . sam.aidhaH . prati . gRRihNaahi . archiShaa . jahaatu . kravya.aat . ruupam . yaH . asya . maa.msam . jihiirShati .29.15.
In Hindi:
ऋषि : चातनः | देवता : जातवेदाः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : शत्रुओं और रोगों के नाश का उपदेश।
पदपाठ : ता॒र्ष्ट॒ऽअ॒घी: । अ॒ग्ने॒ । स॒म्ऽइध॑: । प्रति॑ । गृ॒ह्णा॒हि॒ । अ॒र्चिषा॑ । जहा॑तु । क्र॒व्य॒ऽअत् । रू॒पम् । य: । अ॒स्य॒ । मां॒सम् । जिही॑र्षति ॥२९.१५॥
पदार्थ : (अग्ने) हे विद्वान् जन ! (तार्ष्टाघीः) तृष्णाओं की निन्दा करनेवाली (समिधः) विद्यादि प्रकाशक्रियाओं को (अर्चिषा) पूजा के साथ (प्रति) निश्चयपूर्वक (गृह्णाहि) तू अङ्गीकार कर। (क्रव्यात्) वह मांसभक्षक [प्राणी वा रोग] (रूपम्) अपने रूप को (जहातु) छोड़ देवे, (यः) जो (अस्य) इस पुरुष का (मांसम्) मांस (जिहीर्षति) हरना चाहता है ॥१५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१५−(तार्ष्टाघीः) ञितृषा पिपासायाम्−क्त। तृष्टस्य तृषितस्य भावस्तार्ष्टम्। तृष्ट−अण्। तार्ष्ट+अघि गत्याक्षेपयोः−अच्, ङीप्। आक्षेपो निन्दा। तार्ष्टस्य तृष्णाया लोभस्य निन्दिकाः (अग्ने) विद्वन् (समिधः) विद्यादिप्रकाशक्रियाः (प्रति) निश्चयेन (गृह्णाहि) गृहाण (अर्चिषा) अ० १।२५।२। पूजया (जहातु) नाशयतु (क्रव्यात्) मांसभक्षकः प्राणी दोषो वा (रूपम्) आकारं स्वभावं वा (यः) दुष्टः (अस्य) प्राणिनः (मांसम्) (जिहीर्षति) हर्तुमिच्छति ॥