Atharvaveda / 6 / 125 / 3
इन्द्र॒स्यौजो॑ म॒रुता॒मनी॑कं मि॒त्रस्य॒ गर्भो॒ वरु॑णस्य॒ नाभिः॑। स इ॒मां नो॑ ह॒व्यदा॑तिं जुषा॒णो देव॑ रथ॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 125 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : atharvaa | Devta : vanaspatiH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : indrasyaujo marutaamaniika.m mitrasya garbho varuNasya naabhiH. sa imaa.m no havyadaati.m juShaaNo deva ratha prati havyaa gRRibhaaya . 3.
Component Words : indrasya . ojaH . marutaam . aniikam . mitrasya . garbhaH . varuNasya . naabhiH . saH . imaam . naH . havya.adaatim . juShaaNaH . deva . ratha . prati . havyaa . gRRibhaaya .1253.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : वनस्पतिः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : सेना और सेनापति के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : इन्द्र॑स्य । ओज॑: । म॒रुता॑म् । अनी॑कम् । मि॒त्रस्य॑ । गर्भ॑: । वरु॑णस्य । नाभि॑: । स: । इ॒माम् । न॒: । ह॒व्यऽदा॑तिम् । जु॒षा॒ण: । देव॑ । र॒थ॒ । प्रति॑ । ह॒व्या । गृ॒भा॒य॒ ॥१२५३॥
पदार्थ : [हे राजन् ! यहाँ पर] (मरुताम्) शूरों का (अनीकम्) सेनादल, (इन्द्रस्य) बिजुली का (ओजः) बल, (मित्रस्य) प्राण [चढ़नेवाले वायु] का (गर्भः) गर्भ [अधिष्ठान] और (वरुणस्य) अपान [उतरनेवाले वायु] का (नाभिः) नाभि [मध्यस्थान] है। (सः) सो तू (देव) हे प्रकाशमान ! (रथ) रमणीयस्वरूप विद्वान् ! (नः) हमारे लिये (इमाम्) इस (हव्यदातिम्) देने योग्य पदार्थों की दान क्रिया को (जुषाणः) सेवता हुआ (हव्या) ग्राह्य वस्तुओं को (प्रति) प्रतीति के साथ (गृभाय) ग्रहण कर ॥३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३−(इन्द्रस्य) विद्युतः (ओजः) बलम् (मरुताम्) अ० १।२०।१। शूराणाम्, (अनीकम्) सैन्यम् (मित्रस्य) प्राणस्य (गर्भः) आधारः (वरुणस्य) अपानस्य (नाभिः) बन्धनम्। मध्यस्थानम् (सः) स त्वम् (नः) अस्मभ्यम् (हव्यदातिम्) दातव्यदानक्रियाम् (जुषाणः) सेवमानः (देव) हे दिव्यविद्य (रथ) रमणीयस्वरूप (प्रति) प्रतीत्या (हव्या) ग्राह्यवस्तूनि (गृभाय) गृहाण ॥