Atharvaveda / 6 / 125 / 2
दि॒वस्पृ॑थि॒व्याः पर्योज॒ उद्भृ॑तं॒ वन॒स्पति॑भ्यः॒ पर्याभृ॑तं॒ सहः॑। अ॒पामो॒ज्मानं॒ परि॒ गोभि॒रावृ॑तमिन्द्रस्य॒ वज्रं॑ हविषा॒ रथं॑ यज ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 125 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : atharvaa | Devta : vanaspatiH | Metre : jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : divaspRRithivyaaH paryoja udbhRRita.m vanaspatibhyaH paryaabhRRita.m sahaH. apaamojmaana.m pari gobhiraavRRitamindrasya vajra.m haviShaa ratha.m yaja . 2.
Component Words : divaH . pRRithivyaaH. pari . ojaH . ut.abhRRitam . vanaspati.abhyaH . pari . aa.abhRRitam . sahaH . apaam . ojmaanam . pari . gobhiH . aa.avRRitam . indrasya . vajram . haviShaa . ratham . yaja .125.2.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : वनस्पतिः | छन्द : जगती | स्वर :
विषय : सेना और सेनापति के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : दि॒व: । पृ॒थि॒व्या:। परि॑ । ओज॑: । उत्ऽभृ॑तम् । वन॒स्पति॑ऽभ्य: । परि॑ । आऽभृ॑तम् । सह॑: । अ॒पाम् । ओ॒ज्मान॑म् । परि॑ । गोभि॑: । आऽवृ॑तम् । इन्द्र॑स्य । वज्र॑म् । ह॒विषा॑ । रथ॑म् । य॒ज॒ ॥१२५.२॥
पदार्थ : (दिवः) बिजुली वा सूर्य से और (पृथिव्याः) भूमि वा अन्तरिक्ष से (उद्भृतम्) उत्तम रीति से धारण किये गये (ओजः) बल को (परि) प्राप्त करके, (वनस्पतिभ्यः) वट आदि वनस्पतियों से (आभृतम्) अच्छे प्रकार पुष्ट किये गये (सहः) बल को (परि) प्राप्त करके (गोभिः) किरणों से (आवृतम्) ढाँपे हुए (अपाम्) जलों के (ओज्मानम्) बल को (परि) प्राप्त करके (वज्रम्) शस्त्रसमूह और (रथम्) रथ को (इन्द्रस्य) बिजुली के (हविषा) ग्राह्य गुण के साथ (यज) संयुक्त कर ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(दिवः) विद्युतः सूर्याद् वा (पृथिव्याः) भूमेरन्तरिक्षाद् वा (परि) लक्षणेत्थंभूताख्यान०। पा० १।४।९०। इति कर्मप्रवचनीयत्वम्। प्राप्य (ओजः) बलम् (उद्भृतम्) उत्तमतया धृतम् (वनस्पतिभ्यः) वटादिभ्यः (परि) प्राप्य (आभृतम्) समन्तात् पोषितम् (सहः) बलम् (अपाम्) जलानाम् (ओज्मानम्) अ० ४।१९।८। बलम् (परि) प्राप्य (गोभिः) किरणैः (आवृतम्) आच्छादितम् (इन्द्रस्य) विद्युतः (वज्रम्) शस्त्रसमूहम् (हविषा) ग्रहणेन (रथम्) रमणीयं विमानादियानम् (यज) संयोजय ॥