Atharvaveda / 7 / 35 / 3
परं॒ योने॒रव॑रं ते कृणोमि॒ मा त्वा॑ प्र॒जाभि भू॒न्मोत सूनुः॑। अ॒स्वं१॒॑ त्वाप्र॑जसं कृणो॒म्यश्मा॑नं ते अपि॒धानं॑ कृणोमि ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 35 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : atharvaa | Devta : jaatavedaaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : para.m yoneravara.m te kRRiNomi maa tvaa prajaabhi bhuunmota suunuH. asva.m1 tvaaprajasa.m kRRiNomyashmaana.m te apidhaana.m kRRiNomi . 3.
Component Words : param . yoneH . avaram . te . kRRiNomi . maa . tvaa . pra.ajaa . abha.Ni . bhuut . maa . uta . suunuH . asva᳡m . tvaa . aprajasam . kRRiNomi . ashmaanam . te . api.adhaanam . kRRiNomi .36.3.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : जातवेदाः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : राजा और प्रजा के कर्त्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : पर॑म् । योने॑: । अव॑रम् । ते॒ । कृ॒णो॒मि॒ । मा । त्वा॒ । प्र॒ऽजा । अ॒भि । भू॒त् । मा । उ॒त । सूनु॑: । अ॒स्व᳡म् । त्वा॒ । अप्र॑जसम् । कृ॒णो॒मि॒ । अश्मा॑नम् । ते॒ । अ॒पि॒ऽधान॑म् । कृ॒णो॒मि॒ ॥३६.३॥
पदार्थ : [हे राजन् !] (ते) तेरे (योनेः) घर के (परम्) शत्रु को (अवरम्) नीच (कृणोमि) बनाता हूँ, (त्वा) तुझको (मा) न तो (प्रजा) प्रजा भृत्य आदि (उत) और (मा) न (सूनुः) पुत्र (अभि भूत्) तिरस्कार करे। (त्वा) तुझको (अस्वम्) बुद्धिमान् और (अप्रजसम्) अताड़नीय पुरुष (कृणोमि) मैं करता हूँ और (ते) तेरे (अपिधानम्) ओढ़ने [कवच] को (अश्मानम्) पत्थरसमान दृढ़ (कृणोमि) मैं बनाता हूँ ॥३॥ "
भावार्थ : टिप्पणी :३−(परम्) शत्रुम् (योनेः) गृहस्य (अवरम्) अधमम् (ते) तव (कृणोमि) करोमि (मा) निषेधे (त्वा) राजानम् (प्रजा) भृत्यादिः (अभिभूत्) अभिभवेत्। तिरस्कुर्यात् (मा) निषेधे (उत) अपि (सूनुः) पुत्रः (अस्वम्) असु-अर्शआद्यच्। असुः प्रज्ञाः-निघ० ३।९। प्रज्ञावन्तम् (त्वा) राजानम् (अप्रजसम्) जसु हिंसायां ताडने च-पचाद्यच्। अताडनीयम् बलवन्तम् (कृणोमि) (अश्मानम्) पाषाणवद् दृढम् (ते) तव (अपिधानम्) संवरणम्। कवचम् ॥