Atharvaveda / 7 / 42 / 2
सोमा॑रुद्रा यु॒वमे॒तान्य॒स्मद्विश्वा॑ त॒नूषु॑ भेष॒जानि॑ धत्तम्। अव॑ स्यतं मु॒ञ्चतं॒ यन्नो॒ अस॑त्त॒नूषु॑ ब॒द्धं कृ॒तमेनो॑ अ॒स्मत् ॥2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 42 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : praskaNvaH | Devta : somaarudrau | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : somaarudraa yuvametaanyasmadvishvaa tanuuShu bheShajaani dhattam. ava syata.m mu~nchata.m yanno asattanuuShu baddha.m kRRitameno asmat .2.
Component Words : somaarudraa . yuvam . etaani . asmat . vishvaa . tanuuShu . bheShajaani . dhattam . ava . syatam . mu~nchatam . yat . naH . asat . tanuuShu . badhdam . kRRitam . enaH . asmat .43.2.
In Hindi:
ऋषि : प्रस्कण्वः | देवता : सोमारुद्रौ | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : राजा और वैद्य के गुणों का उपदेश।
पदपाठ : सोमा॑रुद्रा । यु॒वम् । ए॒तानि॑ । अ॒स्मत् । विश्वा॑ । त॒नूषु॑ । भे॒ष॒जानि॑ । ध॒त्त॒म् । अव॑ । स्य॒त॒म् । मु॒ञ्चत॑म् । यत् । न॒: । अस॑त् । त॒नूषु॑ । ब॒ध्दम् । कृ॒तम् । एन॑: । अ॒स्मत् ॥४३.२॥
पदार्थ : (सोमारुद्रा) हे सूर्य और मेघ [के समान उपकारी राजा और वैद्य !] (युवम्) तुम दोनों (एतानि विश्वा भेषजानि) इन सब औषधों को (अस्मत्) हमारे (तनूषु) शरीरों में (धत्तम्) रक्खो। (यत्) जो (नः) हमारे (तनूषु) शरीरों में (बद्धम्) लगा हुआ और (कृतम्) किया हुआ (एनः) दोष (असत्) होवे, [उसे] (अस्मत्) हमसे (अवस्यतम्) नष्ट करो और (मुञ्चतम्) छुड़ाओ ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(सोमारुद्रा) म० १। (युवम्) युवाम् (एतानि) रोगनिवारकाणि (अस्मत्) षष्ठ्या लुक्। अस्माकम् (विश्वा) सर्वाणि (तनूषु) शरीरेषु (भेषजानि) औषधानि (धत्तम्) धारयतम् (अव स्यतम्) षो अन्तकर्मणि। सर्वथा नाशयतम् (मुञ्चतम्) वियोजयतम् (यत्) दुःखम् (नः) अस्माकम् (असत्) स्यात् (बद्धम्) लग्नम् (कृतम्) (एनः) कुपथ्यादिदोषम् (अस्मत्) अस्मत्तः ॥