Atharvaveda / 7 / 43 / 1
शि॒वास्त॒ एका॒ अशि॑वास्त॒ एकाः॒ सर्वा॑ बिभर्षि सुमन॒स्यमा॑नः। ति॒स्रो वाचो॒ निहि॑ता अ॒न्तर॒स्मिन्तासा॒मेका॒ वि प॑पा॒तानु॒ घोष॑म् ॥1॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 43 | Paryay : | Mantra No : 1
In English:
Seer : praskaNvaH | Devta : vaak | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : shivaasta ekaa ashivaasta ekaaH sarvaa bibharShi sumanasyamaanaH. tisro vaacho nihitaa antarasmintaasaamekaa vi papaataanu ghoSham .1.
Component Words : shivaaH . te . ekaaH . ashivaaH . te . ekaaH . sarvaaH . bibharSha.Ni . su.amanasyamaanaH . tisraH. vaachaH . ni.ahitaa . antaH . asmin . taasaam . ekaa . vi . papaata . anu . ghoSham .44.1.
In Hindi:
ऋषि : प्रस्कण्वः | देवता : वाक् | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : कल्याणी वाणी के प्रचार का उपदेश।
पदपाठ : शि॒वा: । ते॒ । एका॑: । अशि॑वा: । ते॒ । एका॑: । सर्वा॑: । बि॒भ॒र्षि॒ । सु॒ऽम॒न॒स्यमा॑न: । ति॒स्र:। वाच॑: । निऽहि॑ता । अ॒न्त: । अ॒स्मिन् । तासा॑म् । एका॑ । वि । प॒पा॒त॒ । अनु॑ । घोष॑म् ॥४४.१॥
पदार्थ : [हे पुरुष !] (ते) तेरी (एकाः) कोई [वाचायें] (शिवाः) कल्याणी हैं और (ते) तेरी (एकाः) कोई (अशिवाः) अकल्याणी हैं [और कोई माध्यमिका हैं], (सर्वाः) इन सबको (सुमनस्यमानः) अच्छे प्रकार मनन करता हुआ तू (बिभर्षि) धारण करता है। (तिस्रः) यह तीनों (वाचः) वाचायें (अस्मिन् अन्तः) इस [आत्मा] के भीतर (निहिताः) रक्खी रहती हैं, (तासाम्) उनमें से (एकाः) एक [कल्याणी वाणी] (घोषम् अनु) उच्चारण के साथ-साथ (वि) विशेष करके (पपात) ऐश्वर्यवती हुई है ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(शिवाः) कल्याण्यः। वेदवाचः (ते) तव (एकाः) अन्याः (अशिवाः) अकल्याण्यः। अहिताः (ते) (एकाः) (सर्वाः) शिवा अशिवा माध्यमिका वाचश्च (बिभर्षि) धरसि (सुमनस्यमानः) अ० १।३५।१। शोभनं ध्यायन्। सुमननशीलः (तिस्रः) त्रिसंख्याकाः (वाचः) वाण्यः (निहिताः) अवस्थिताः (अन्तः) मध्ये (अस्मिन्) आत्मनि। मनसि (तासाम्) वाचां मध्ये (एका) शिवा वाक् (वि) विशेषेण (पपात) पत ऐश्वर्ये लिट्। ईश्वरी बभूव (अनु) अनुसृत्य (घोषम्) उच्चारणध्वनिम् ॥