Atharvaveda / 7 / 116 / 2
यो अ॑न्ये॒द्युरु॑भय॒द्युर॒भ्येती॒मं म॒ण्डूक॑म॒भ्ये᳡त्वव्र॒तः ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 116 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : atharvaa~NgiraaH | Devta : chandramaaH | Metre : ekaavasaanaa dvipadaarchyanuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yo anyedyurubhayadyurabhyetiima.m maNDuukamabhye᳡tvavrataH . 2.
Component Words : yaH . anyedyuH . ubhaya.adyuH . abhi.aeti . imama . maNDuukam . abhi . etu . avrataH .121.2.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वाङ्गिराः | देवता : चन्द्रमाः | छन्द : एकावसाना द्विपदार्च्यनुष्टुप् | स्वर :
विषय : रोगनिवारण का उपदेश।
पदपाठ : य: । अ॒न्ये॒द्यु॒: । उ॒भ॒य॒ऽद्यु: । अ॒भि॒ऽएति॑ । इ॒मम । म॒ण्डूक॑म् । अ॒भि । ए॒तु॒ । अ॒व्र॒त: ॥१२१.२॥
पदार्थ : (यः) जो (अन्येद्युः) एकान्तरा और (उभयद्युः) दो अन्तरा [ज्वरसमान] (अभ्येति) चढ़ता है, (अव्रतः) नियमहीन वह [रोग] (इमम्) इस (मण्डूकम्) मेंढक [समान टर्रानेवाले आत्मश्लाघी पुरुष] को (अभि एतु) चढ़े [ऐसे ज्वरसमान शत्रु पर वज्र होवे-म० १] ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(यः) ज्वरः (अन्येद्युः) सद्यःपरुत्परार्यैषमः०। पा० ५।३।२२। अन्य-एद्युस् प्रत्ययः। अन्यस्मिन्नहनि (उभयद्युः) द्युश्चोभयाद्वक्तव्यः। वा० पा० ५।३।२२। उभय−द्युः प्रत्ययः। उभयोर्दिनयोः, अतीतयोरिति शेषः (अभ्येति) अभिगच्छति (इमम्) प्राणिनम् (मण्डूकम्) अ० ४।१५।१२। भेकतुल्यशब्दायमानमात्मश्लाघिनं पुरुषम् (अभ्येतु) अभिगच्छतु (अव्रतः) अ० ६।२०।१। भ्रष्टनियमः ॥