Atharvaveda / 8 / 8 / 4
प॑रु॒षान॒मून्प॑रुषा॒ह्वः कृ॑णोतु॒ हन्त्वे॑ना॒न्वध॑को व॒धैः। क्षि॒प्रं श॒र इ॑व भज्यन्तां बृहज्जा॒लेन॒ संदि॑ताः ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : bhRRigva~NgiraaH | Devta : parasenaahananam, indraH, vanaspatiH | Metre : bRRihatiipurastaatprastaarapa~NktiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : paruShaanamuunparuShaahvaH kRRiNotu hantvenaanvadhako vadhaiH. kShipra.m shara iva bhajyantaa.m bRRihajjaalena sa.mditaaH . 4.
Component Words : paruShaan . amuun . paruSha.aaahvaH . kRRiNotu . hantu . enaan . vadhakaH . vadhaiH . kShipram . sharaH.aiva . bhajyantaam . bRRihat.ajaalena . sam.aditaaH . 8.4.
In Hindi:
ऋषि : भृग्वङ्गिराः | देवता : परसेनाहननम्, इन्द्रः, वनस्पतिः | छन्द : बृहतीपुरस्तात्प्रस्तारपङ्क्तिः | स्वर :
विषय : शत्रु के नाश का उपदेश।
पदपाठ : प॒रु॒षान् । अ॒मून् । प॒रु॒ष॒ऽआ॒ह्व: । कृ॒णो॒तु॒ । हन्तु॑ । ए॒ना॒न् । वध॑क: । व॒धै: । क्षि॒प्रम् । श॒र:ऽइ॑व । भ॒ज्य॒न्ता॒म् । बृ॒ह॒त्ऽजा॒लेन॑ । सम्ऽदि॑ता: ॥ ८.४॥
पदार्थ : (परुषाह्वः) कठोरों को ललकारनेवाला [सेनापति] (अमून्) उन [अपने सैनिकों] को (परुषान्) कठोर स्वभाववाला (कृणोतु) बनावे, (वधकः) मारू [सेनापति] (वधैः) मारू शस्त्रों से (एनान्) इन [शत्रुओं] को (हन्तु) मारे। (बृहज्जालेन) बड़े जाल से (संदिताः) बँधे हुए वे लोग (शर इव) सरकंडे के समान (क्षिप्रम्) शीघ्र (भज्यन्ताम्) टूट जावें ॥४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :४−(परुषान्) पॄनहिकलिभ्य उषच्। उ० ४।७५। पॄ पालनपूरणयोः-उषच्। कठोरस्वभावान् (अमून्) स्वसैनिकान् (परुषाह्वः) परुष+आङ्+ह्वेञ् स्पर्धायां शब्दे च-क। कठोराणां स्पर्धकः सेनापतिः (कृणोतु) (हन्तु) (वधकः) म० ३। मारकः (वधैः) हननायुधैः (क्षिप्रम्) शीघ्रम् (शरः) तृणभेदः (इव) यथा (भज्यन्ताम्) भिद्यन्ताम् (बृहज्जालेन) महापाशेन (संदिताः) सम् पूर्वो दो बन्धने-क्त। बद्धाः ॥