Atharvaveda / 8 / 8 / 5
अ॒न्तरि॑क्षं॒ जाल॑मासीज्जालद॒ण्डा दिशो॑ म॒हीः। तेना॑भि॒धाय॒ दस्यू॑नां श॒क्रः सेना॒मपा॑वपत् ॥ 5॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 5
In English:
Seer : bhRRigva~NgiraaH | Devta : parasenaahananam, indraH, vanaspatiH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : antarikSha.m jaalamaasiijjaaladaNDaa disho mahiiH. tenaabhidhaaya dasyuunaa.m shakraH senaamapaavapat . 5.
Component Words : antarikSham . jaalam . aasiit . jaala.adaNDaaH . dishaH . mahiiH . tena . abhi.adhaaya . dasyuunaam . shakraH . senaam . apa . avapat .8.5.
In Hindi:
ऋषि : भृग्वङ्गिराः | देवता : परसेनाहननम्, इन्द्रः, वनस्पतिः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : शत्रु के नाश का उपदेश।
पदपाठ : अ॒न्तरि॑क्षम् । जाल॑म् । आ॒सी॒त् । जा॒ल॒ऽद॒ण्डा: । दिश॑: । म॒ही: । तेन॑ । अ॒भि॒ऽधाय॑ । दस्यू॑नाम् । श॒क्र: । सेना॑म् । अप॑ । अ॒व॒प॒त् ॥८.५॥
पदार्थ : (अन्तरिक्षम्) अन्तरिक्ष (जालम्) जाल (आसीत्) था, (जालदण्डाः) जाल के दण्डे (महीः) बड़ी (दिशः) दिशाएँ [थीं]। (तेन) उस [जाल] से (अभिधाय) घेरकर (शक्रः) शक्तिमान् [सेनापति] ने (दस्यूनाम्) डाकुओं की (सेनाम्) सेना को (अप अवपत्) तितर-वितर कर दिया ॥५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :५−(अन्तरिक्षम्) अवकाशः (जालम्) जल संवरणे-घञ्। पाशः। विस्तारः (आसीत्) (जालदण्डाः) (दिशः) प्राच्यादयः (महीः) महत्यः (तेन) जालेन (अभिधाय) आच्छाद्य (दस्यूनाम्) अ० २।१४।५। चोरादीनाम् (शक्रः) शक्तः सेनापतिः (सेनाम्) (अप अवपत्) इतस्ततः प्रक्षिप्तवान् ॥