Atharvaveda / 8 / 8 / 11
नय॑ता॒मून्मृ॑त्युदूता॒ यम॑दूता॒ अपो॑म्भत। प॑रःसह॒स्रा ह॑न्यन्तां तृ॒णेढ्वे॑नान्म॒त्यं᳡ भ॒वस्य॑ ॥ 11॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 11
In English:
Seer : bhRRigva~NgiraaH | Devta : parasenaahananam, indraH, vanaspatiH | Metre : pathyaa bRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : nayataamuunmRRityuduutaa yamaduutaa apombhata. paraHsahasraa hanyantaa.m tRRiNeDhvenaanmatya.m᳡ bhavasya . 11.
Component Words : nayata . amuun . mRRityu.aduutaaH . yama.aduutaaH . apa . umbhata . paraH.asahasraaH . hanyantaam . tRRiNeDhu . enaan . matya᳡m . bhavasya .8.11.
In Hindi:
ऋषि : भृग्वङ्गिराः | देवता : परसेनाहननम्, इन्द्रः, वनस्पतिः | छन्द : पथ्या बृहती | स्वर :
विषय : शत्रु के नाश का उपदेश।
पदपाठ : नय॑त । अ॒मून् । मृ॒त्यु॒ऽदू॒ता॒: । यम॑ऽदूता: । अप॑ । उ॒म्भ॒त॒ । प॒र॒:ऽस॒ह॒स्रा: । ह॒न्य॒न्ता॒म् । तृ॒णेढु॑ । ए॒ना॒न् । म॒त्य᳡म् । भ॒वस्य॑ ॥८.११॥
पदार्थ : (मृत्युदूताः) हे मृत्यु के दूतो ! [घातको !] (अमून्) उनको (नयत) ले जाओ, (यमदूताः) हे यम के दूतो ! [वधक पुरुषो !] (अप उम्भत) कस कर बाँध लो। (परःसहस्राः) सहस्रों से अधिक [वे लोग] (हन्यन्ताम्) मारे जावें, (भवस्य) सुखदायक [राजा] की (मत्यम्) मुट्ठी [घूँसा] (एनान्) इनको (तृणेढु) चूर-चूर कर डाले ॥११॥"
भावार्थ : टिप्पणी :११−(नयत) गमयत (अमून्) दुष्टान् (मृत्युदूताः) हे घातकजनाः (यमदूताः) वधकाः (अप उम्भत) उम्भ पूरणे। बलेन बध्नीत। (परःसहस्राः) सहस्राधिकाः (हन्यन्ताम्) वध्यन्ताम् (तृणेढु) तृह हिंसायाम्-लोट्। चूर्णी करोतु। पिनष्टु (एनान्) दुष्टान् (मत्यम्) मतजनहलात् करणजल्पकर्षेषु। पा० ४।४।९७। मतं ज्ञानं तस्य करणमिति। मुष्टिः-इति शब्दकल्पद्रुमः (भवस्य) भू सत्तायां प्राप्तौ च-अप्। भवत्युत्पद्यते सुखमस्मादिति भवः। सुखोत्पादकस्य ॥