Atharvaveda / 8 / 8 / 18
मृ॒त्योराष॒मा प॑द्यन्तां॒ क्षुधं॑ से॒दिं व॒धं भ॒यम्। इन्द्र॑श्चाक्षुजा॒लाभ्यां॒ शर्व॒ सेना॑म॒मूं ह॑तम् ॥ 18॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 18
In English:
Seer : bhRRigva~NgiraaH | Devta : parasenaahananam, indraH, vanaspatiH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : mRRityoraaShamaa padyantaa.m kShudha.m sedi.m vadha.m bhayam. indrashchaakShujaalaabhyaa.m sharva senaamamuu.m hatam . 18.
Component Words : mRRityoH . aaSham . aa . padyantaam . kShudham . sedim . vadham . bhayam . indraH . cha . akShu.ajaalaabhyaam . sharva . senaam . amuum . hatam .8.18.
In Hindi:
ऋषि : भृग्वङ्गिराः | देवता : परसेनाहननम्, इन्द्रः, वनस्पतिः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : शत्रु के नाश का उपदेश।
पदपाठ : मृ॒त्यो: । आष॑म् । आ । प॒द्य॒न्ता॒म् । क्षुध॑म् । से॒दिम् । व॒धम् । भ॒यम् । इन्द्र॑: । च॒ । अ॒क्षु॒ऽजा॒लाभ्या॑म् । शर्व॑ । सेना॑म् । अ॒मूम् । ह॒त॒म् ॥८.१८॥
पदार्थ : [वे लोग] (मृत्योः) मृत्यु के (आषम्) बन्धन, (क्षुधम्) भूख, (सेदिम्) महामारी, (वधम्) वध और (भयम्) भय (आ पद्यन्ताम्) प्राप्त करें। (इन्द्रः) हे प्राण वायु ! (च) और (शर्व) हे अपान वायु ! तुम दोनों (अक्षुजालाभ्याम्) बन्धन और जालों से (अमूम् सेनाम्) उस सेना को (हतम्) मारो ॥१८॥ "
भावार्थ : टिप्पणी :१८−(मृत्योः) मरणस्य (आषम्) अष दीप्तौ, ग्रहणे, गतौ च-घञ्। ग्रहणम्। बन्धनम् (आ) समन्तात् (पद्यन्ताम्) प्राप्नुवन्तु (क्षधम्) बुभुक्षाम् (सेदिम्) म० ९। महाविपत्तिम् (वधम्) घातनम् (भयम्) (इन्द्रः) हे प्राणवायो (च) (अक्षुजालाभ्याम्) अक्ष व्याप्तौ-उ। बन्धनपाशाभ्याम्। अन्यत्पूर्ववत्-म० १७ ॥