Atharvaveda / 10 / 3 / 10
अरि॑ष्टो॒ऽहमरि॑ष्टगु॒रायु॑ष्मा॒न्त्सर्व॑पूरुषः। तं मायं व॑र॒णो म॒णिः परि॑ पातु दि॒शोदि॑शः ॥ 10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 3 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : atharvaa | Devta : varaNamaNiH, vanaspatiH, chandramaaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ariShTo.ahamariShTaguraayuShmaantsarvapuuruShaH. ta.m maaya.m varaNo maNiH pari paatu dishodishaH . 10.
Component Words : ariShTaH . aham . ariShTa.aguH . aayuShmaan . sarva.apuruShaH . tam . maa . ayam . varaNaH . maNiH . pari . paatu . dishaH.adishaH .3.10.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : वरणमणिः, वनस्पतिः, चन्द्रमाः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : सब सम्पत्तियों के पाने का उपदेश।
पदपाठ : अरि॑ष्ट: । अ॒हम् । अरि॑ष्टऽगु: । आयु॑ष्मान् । सर्व॑ऽपुरुष: । तम् । मा॒ । अ॒यम् । व॒र॒ण: । म॒णि: । परि॑ । पा॒तु॒ । दि॒श:ऽदि॑श: ॥३.१०॥
पदार्थ : (अहम्) मैं (अरिष्टः) न हारा हुआ, (अरिष्टगुः) न हारी हुई विद्यावाला, (आयुष्मान्) उत्तम जीवनवाला और (सर्वपुरुषः) सब पुरुषोंवाला हूँ। (तम्) उस (मा) मुझको (अयम्) यह (मणिः) प्रशंसनीय (वरणः) वरण [स्वीकार करने योग्य वैदिक बोध वा वरना औषध] (दिशोदिशः) दिशा-दिशा से (परि पातु) सब प्रकार बचावे ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(अरिष्टः) अहिंसितः (अहम्) (अरिष्टगुः) गौर्वाङ्नाम-निघ० १।११। गोस्त्रियोरुपसर्जनस्य। पा० १।२।४८। गोर्ह्रस्वः। अहिंसितविद्यः (आयुष्मान्) उत्तमजीवनोपेतः (सर्वपुरुषः) सर्वपुरुषयुक्तः (तम्) तादृशम् (मा) माम् (दिशोदिशः) सर्वस्या दिशायाः सकाशात्। अन्यत् पूर्ववत् ॥