Atharvaveda / 10 / 6 / 10
यमब॑ध्ना॒द्बृह॒स्पति॑र्म॒णिं फालं॑ घृत॒श्चुत॑मु॒ग्रं ख॑दि॒रमोज॑से। त बिभ्र॑च्च॒न्द्रमा॑ म॒णिमसु॑राणां॒ पुरो॑ऽजयद्दान॒वानां॑ हिर॒ण्ययीः॑। सो अ॑स्मै॒ श्रिय॒मिद्दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥ 10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 6 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : bRRihaspatiH | Devta : phaalamaNiH, vanaspatiH | Metre : tryavasaanaa navapadaadhRRitiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yamabadhnaadbRRihaspatirmaNi.m phaala.m ghRRitashchutamugra.m khadiramojase. ta bibhrachchandramaa maNimasuraaNaa.m puro.ajayaddaanavaanaa.m hiraNyayiiH. so asmai shriyamidduhe bhuuyobhuuyaH shvaHshvastena tva.m dviShato jahi . 10.
Component Words : yam . abadhnaat . bRRihaspatiH . maNim . phaalam . ghRRita.ashchutam . ugram . khadiram . ojase . tam . bibhrat . chandramaaH . maNim . asuraaNaam . puraH . ajayat . daanavaanaam . hiraNyayiiH . saH . asmai . shriyam . it . duhe . bhuuyaH.abhuuyaH. shvaH.ashvaH . tena . tvam . dviShataH . jahi .6.10.
In Hindi:
ऋषि : बृहस्पतिः | देवता : फालमणिः, वनस्पतिः | छन्द : त्र्यवसाना नवपदाधृतिः | स्वर :
विषय : सब कामनाओं की सिद्धि का उपदेश।
पदपाठ : यम् । अब॑ध्नात् । बृह॒स्पति॑: । म॒णिम् । फाल॑म् । घृ॒त॒ऽश्चुत॑म् । उ॒ग्रम् । ख॒दि॒रम् । ओज॑से । तम् । बिभ्र॑त् । च॒न्द्रमा॑: । म॒णिम् । असु॑राणाम् । पुर॑: । अ॒ज॒य॒त् । दा॒न॒वाना॑म् । हि॒र॒ण्ययी॑: । स: । अ॒स्मै॒ । श्रिय॑म् । इत् । दु॒हे॒ । भूय॑:ऽभूय:। श्व:ऽश्व॑: । तेन॑ । त्वम् । द्वि॒ष॒त: । ज॒हि॒ ॥६.१०॥
पदार्थ : (बृहस्पतिः) बृहस्पति [बड़े ब्रह्माण्डों के स्वामी परमात्मा] ने (यम्) जिस (फालम्) फल के ईश्वर, (घृतश्चुतम्) प्रकाश की बरसा करनेवाले, (उग्रम्) बलवान्, (खदिरम्) स्थिर गुणवाले (मणिम्) मणि [प्रशंसनीय वैदिक नियम] को (ओजसे) बल के लिये (अबध्नात्) बाँधा है [बनाया है]। (तम्) उस (मणिम्) मणि [वैदिक नियम] को (बिभ्रत्) धारण करनेवाले (चन्द्रमाः) चन्द्रमा [चन्द्रमा समान आनन्दकारी पुरुष] ने (असुराणाम्) असुरों [देवताओं के विरोधियों] और (दानवानाम्) दानवों [छेदनस्वभाववाले दुष्टों] की (हिरण्ययीः) सुवर्णमयी (पुरः) नगरियों को (अजयत्) जीता है, (सः) वह [वैदिक नियम] (अस्मै) इस [आनन्दकारी पुरुष] के लिये (इत्) ही (श्रियम्) श्री [सेवनीय सम्पत्ति] (भूयोभूयः) बहुत-बहुत (श्वः श्वः) कल्प के पीछे कल्प [नित्य आगामी काल में] (दुहे) पूरा करता है, (तेन) उस [वैदिक नियम] से (त्वम्) तू (द्विषतः) वैरियों को (जहि) मार ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(चन्द्रमाः) अ० ५।२४।१०। चन्द्र इवाह्लादकः पुरुषः (असुराणाम्) देवविरोधिनाम् (पुरः) नगरीः (अजयत्) जितवान् (दानवानाम्) अ० ४।२४।२। दा छेदने-ल्युट्, मत्वर्थे व। छेदनशीलानाम्। दुष्टानाम् (हिरण्ययीः) सुवर्णमयीः (श्रियम्) सेवनीयां सम्पत्तिम्। अन्यत् पूर्ववत् म० ६ ॥