Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 10 / 8 / 10

या पु॒रस्ता॑द्यु॒ज्यते॒ या च॑ प॒श्चाद्या वि॒श्वतो॑ यु॒ज्यते॒ या च॑ स॒र्वतः॑। यया॑ य॒ज्ञः प्राङ्ता॒यते॒ तां त्वा॑ पृच्छामि कत॒मा सा ऋ॒चाम् ॥ 10॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 10

In Hindi:

ऋषि : कुत्सः | देवता : आत्मा | छन्द : अनुष्टुब्गर्भा त्रिष्टुप् | स्वर :

विषय : परमात्मा और जीवात्मा के स्वरूप का उपदेश।

पदपाठ : या । पु॒रस्ता॑त् । यु॒ज्यते॑ । या । च॒ । प॒श्चात् । या । वि॒श्वत॑: । यु॒ज्यते॑ । या । च॒ । सर्वत॑: । यया॑ । य॒ज्ञ: । प्राङ् । ता॒यते॑ । ताम् । त्वा॒ । पृ॒च्छा॒मि॒ । क॒त॒मा । सा । ऋ॒चाम् ॥८.१०॥

पदार्थ : (या) जो [वाणी] (पुरस्तात्) पहिले से (च) और (या) जो (पश्चात्) पीछे से (युज्यते) संयुक्त है, (या) जो (विश्वतः) सब ओर से (च) और (या) जो (सर्वतः) सब काल से (युज्यते) संयुक्त है। (यया) जिस [वाणी] करके (यज्ञः) यज्ञ [पूजनीय व्यवहार] (प्राङ्) आगे (तायते) फैलता है, (ताम्) उस [वाणी] को (त्वा) तुझसे (पृच्छामि) पूँछता हूँ−“(ऋचाम्) वाणियों में से (सा) वह (कतमा) कौन सी [वाणी] है” ॥१०॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :१०−(या) ऋक्। वाणी (पुरस्तात्) अग्रे (युज्यते) संयुक्ता भवति (च) (पश्चात्) (विश्वतः) सर्वदेशात् (सर्वतः) सर्वकालात् (यया) ऋचा। वाचा (यज्ञः) पूजनीयव्यवहारः (प्राङ्) अग्रगामी (तायते) विस्तीर्यते (ताम्) (त्वा) विद्वांसम् (पृच्छामि) अहं जिज्ञासे (कतमा) बह्वीनां मध्ये का (सा) (ऋचाम्) ऋग्वाङ्नाम-निघ० १।११। वाचां मध्ये ॥