Atharvaveda / 10 / 10 / 24
युध॒ एकः॒ सं सृ॑जति॒ यो अ॑स्या॒ एक॒ इद्व॒शी। तरां॑सि य॒ज्ञा अ॑भव॒न्तर॑सां॒ चक्षु॑रभवद्व॒शा ॥ 24॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 10 | Paryay : | Mantra No : 24
In English:
Seer : kashyapaH | Devta : vashaa | Metre : upariShTaadbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yudha ekaH sa.m sRRijati yo asyaa eka idvashii. taraa.msi yaj~naa abhavantarasaa.m chakShurabhavadvashaa . 24.
Component Words : yudhaH . ekaH . sam . sRRijati . yaH . asyaaH . ekaH . it . vashii . taraa.msi . yaj~naa . abhavan . tarasaam . chakShuH . abhavat . vashaa .10.24.
In Hindi:
ऋषि : कश्यपः | देवता : वशा | छन्द : उपरिष्टाद्बृहती | स्वर :
विषय : ईश्वर शक्ति की महिमा का उपदेश।
पदपाठ : युध॑: । एक॑: । सम् । सृ॒ज॒ति॒ । य: । अ॒स्या॒: । एक॑: । इत् । व॒शी । तरां॑सि । य॒ज्ञा । अ॒भ॒व॒न् । तर॑साम् । चक्षु॑: । अ॒भ॒व॒त् । व॒शा ॥१०.२४॥
पदार्थ : (एकः) एक [परमेश्वर] (युधः) लड़ाकों [परस्पर विरोधी, सुख-दुःख, अग्नि-जल, सिंह-बकरी आदि] को (सम्) यथावत् (सृजति) उत्पन्न करता है, (यः) जो [परमेश्वर] (एकः इत्) एक ही (अस्याः) इस [शक्ति] का (वशी) वश करनेवाला है। [श्रेष्ठ व्यवहार] (अभवन्) हुए हैं, और (वशा) वशा [कामनायोग्य परमेश्वरशक्ति] (तरसाम्) [उन] पराक्रमों की (चक्षुः) नेत्र (अभवत्) हुई है ॥२४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२४−(युधः) योद्धारः। परस्परविरोधिनः (एकः) अद्वितीयः (सम्) सम्यक् (सृजति) जनयति (यः) परमेश्वरः (अस्याः) वशायाः (एकः) (इत्) एव (वशी) वशयिता। शासकः (तरांसि) बलानि-निघ० २।९। पराक्रमाः (यज्ञाः) श्रेष्ठव्यवहाराः (अभवन्) (तरसाम्) बलानाम् (चक्षुः) दृष्टिः (अभवत्) (वशा) ॥