Atharvaveda / 12 / 1 / 14
यो नो॒ द्वेष॑त्पृथिवि॒ यः पृ॑त॒न्याद्यो᳡भि॒दासा॒न्मन॑सा॒ यो व॒धेन॑। तं नो॑ भूमे रन्धय पूर्वकृत्वरि ॥ 14॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 12 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 14
In English:
Seer : atharvaa | Devta : bhuumiH | Metre : saptaapadaa dhRRitiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yo no dveShatpRRithivi yaH pRRitanyaadyo᳡bhidaasaanmanasaa yo vadhena. ta.m no bhuume randhaya puurvakRRitvari . 14.
Component Words : yaH . naH . dveShat . pRRithivi . yaH . pRRitanyaat . yaH . abhi.adaasaat . manasaa . yaH . vadhena . tam . naH . bhuume . randhaya . puurva.akRRitvari .1.14.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : भूमिः | छन्द : महाबृहती | स्वर :
विषय : राज्य की रक्षा का उपदेश।
पदपाठ : य: । न॒: । द्वेष॑त् । पृ॒थि॒वि॒ । य: । पृ॒त॒न्यात् । य: । अ॒भि॒ऽदासा॑त् । मन॑सा । य: । व॒धेन॑ । तम् । न॒: । भू॒मे॒ । र॒न्ध॒य॒ । पू॒र्व॒ऽकृ॒त्व॒रि॒ ॥१.१४॥
पदार्थ : (पृथिवि) हे पृथिवी ! (यः) जो [दुष्ट] (नः) हम से (द्वेषत्) वैर करे, (यः) जो (पृतन्यात्) सेना चढ़ावे, (यः) जो (मनसा) मन से, (यः) जो (वधेन) मारू हथियार से (अभिदासात्) सतावे। (पूर्वकृत्वरि) हे श्रेष्ठों के लिये काम करनेवाली (भूमे) भूमि ! (तम्) उस को (नः) हमारे लिये (रन्धय) नाश कर ॥१४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१४−(यः) दुष्टः (नः) अस्मान् (द्वेषत्) शत्रून् जानीयात् (पृथिवि) (यः) (पृतन्यात्) अ० ६।७५।१। सेनामात्मन इच्छेत् (यः) शत्रुः (अभिदासात्) अ० ५।६।१०। दास वधे−लेट्। हिंस्यात् (मनसा) चित्तेन (यः) (वधेन) घातकेनायुधेन (तम्) (नः) अस्मभ्यम् (रन्धय) अ० ४।२२।१। नाशय (पूर्वकृत्वरि) शीङ्क्रुशिरुहि०। उ० ४।११४। पूर्व+करोतेः−क्वनिप्। वनो र च। पा० ४।१।७। ङीब्रेफौ। पूर्वेभ्यः श्रेष्ठपुरुषेभ्यः कर्मकुशले ॥