Atharvaveda / 18 / 2 / 10
अव॑ सृज॒पुन॑रग्ने पि॒तृभ्यो॒ यस्त॒ आहु॑त॒श्चर॑ति स्व॒धावा॑न्। आयु॒र्वसा॑न॒ उप॑ यातु॒शेषः॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वा᳡ सु॒वर्चाः॑ ॥10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 18 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : atharvaa | Devta : yama, mantrokt | Metre : purotijagatii viraaDjagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ava sRRijapunaragne pitRRibhyo yasta aahutashcharati svadhaavaan. aayurvasaana upa yaatusheShaH sa.m gachChataa.m tanvaa᳡ suvarchaaH .10.
Component Words : ava . sRRija . punaH . agne . pitRRi.abhyaH . yaH . te . aa.ahutaH . charati . svadhaa.avaan . aayuH . vasaanaH . upa . yaatu . sheShaH . sam . gachChataam . tanvaa᳡ . su.avarchaaH .2.10.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : यम, मन्त्रोक्त | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : आचार्य और ब्रह्मचारी के कर्त्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : अव॑ । सृ॒ज॒ । पुन॑: । अ॒ग्ने॒ । पि॒तृऽभ्य॑: । य: । ते॒ । आऽहु॑त: । चर॑ति । स्व॒धाऽवा॑न् । आयु॑: । वसा॑न: । उप॑ । या॒तु॒ । शेष॑: । सम् । ग॒च्छ॒ता॒म् । त॒न्वा᳡ । सु॒ऽवर्चा॑: ॥२.१०॥
पदार्थ : (अग्ने) हे विद्वान्पुरुष ! (पुनः) बारम्बार (पितृभ्यः) पितरों [रक्षक महापुरुषों] को [अपने आत्माका] (अव सृज) दान कर, (यः) जो [आत्मा] (ते) तुझको (आहुतः) यथावत् दिया हुआ (स्वधावान्) अपनी धारण शक्तिवाला (चरति) विचरता है। (शेषः) विशेष गुणी [वहआत्मा] (आयुः) जीवन (वसानः) धारण करता हुआ (उप यातु) आवे और (सुवर्चाः) बड़ातेजस्वी होकर (तन्वा) उपकारशक्ति के साथ (सं गच्छताम्) मिलता रहे ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(अव सृज)त्यज। देहि−स्वात्मानमिति शेषः (पुनः) वारंवारम् (अग्ने) हे विद्वन् (पितृभ्यः)रक्षकमहापुरुषाणां हिताय (यः) आत्मा (ते) तुभ्यम् (आहुतः) समन्ताद् दत्तः (चरति)गच्छति (स्वधावान्) स्वधारणशक्तिमान् (आयुः) जीवनम् (वसानः) दधानः (उपयातु)आगच्छतु (शेषः) शिष्लृ विशेषणे-अच्। विशेषगुणी (संगच्छताम्) (तन्वा) उपकारशक्त्या (सुवर्चाः) महातेजस्वी ॥