Atharvaveda / 7 / 17 / 2
धा॒ता द॑धातु दा॒शुषे॒ प्राचीं॑ जी॒वातु॒मक्षि॑ताम्। व॒यं दे॒वस्य॑ धीमहि सुम॒तिं वि॒श्वरा॑धसः ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 17 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : bhRRiguH | Devta : savitaa | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : dhaataa dadhaatu daashuShe praachii.m jiivaatumakShitaam. vaya.m devasya dhiimahi sumati.m vishvaraadhasaH . 2.
Component Words : dhaataa . dadhaatu . daashuShe . praachiim . jiivaatum . akShitaam . vayam . devasya . dhiimahi . su.amatim . vishva.araadhasaH .18.2.
In Hindi:
ऋषि : भृगुः | देवता : सविता | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : गृहस्थ के कर्म का उपदेश।
पदपाठ : धा॒ता । द॒धा॒तु॒ । दा॒शुषे॑ । प्राची॑म् । जी॒वातु॑म् । अक्षि॑ताम् । व॒यम् । दे॒वस्य॑ । धी॒म॒हि॒ । सु॒ऽम॒तिम् । वि॒श्वऽरा॑धस: ॥१८.२॥
पदार्थ : (धाता) सबका पोषण करनेवाला ईश्वर (दाशुषे) उदारचित पुरुष को (प्राचीम्) अच्छे प्रकार आदर योग्य (अक्षिताम्) अक्षय (जीवातुम्) जीविका (दधातु) देवे। (विश्वराधसः) सर्वधनी (देवस्य) प्रकाशस्वरूप ईश्वर की (सुमतिम्) सुमति [यथावत् विषयवाली बुद्धि] को (वयम्) हम (धीमहि) धारण करें ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(धाता) सर्वपोषकः (दधातु) ददातु (दाशुषे) अ० ४।२४।१। दानशीलाय (प्राचीम्) प्रकर्षेण पूज्याम् (जीवातुम्) अ० ६।५।२। जीविकाम्-निरु० ११।११। (अक्षिताम्) अक्षीणाम् (वयम्) पुरुषार्थिनः (देवस्य) प्रकाशस्वरूपस्य (धीमहि) डुधाञ् धारणपोषणयोः-विधिलिङ्। छन्दस्युभयथा। पा० ३।४।११७। आर्धधातुकत्वाच्छप् न। आतो लोप इटि च। पा० ६।४।६४। आकारलोपः। दधीमहि। धरेम (सुमतिम्) कल्याणीं मतिम् (विश्वराधसः) सर्वधनिनः ॥